2
مدرس دانشگاه و پژوهشگر حقوق کیفری امنیت ملی(نویسنده مسئول)
چکیده
همواره در زمان وقوع جنگ، حفظ و ارتقای امنیت ملی از مؤلفههای بنیادین مدیریت بحران به شمار میرود؛ در این میان، برخورد قاطع با جرایمی که موجب اخلال در امنیت داخلی میشوند، از اهمیت و فوریت ویژهای برخوردار است. جرم «محاربه» به عنوان یکی از مهمترین جرایم علیه امنیت ملی، دارای مجازات حدی است که تحقق آن نیازمند احراز دقیق ارکان متشکله، بهویژه «رکن مادی» است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، تمرکز خود را بر واکاوی رکن مادی جرم محاربه در بستر شرایط ملتهب جنگی قرار داده است. با توجه به تحولات قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، در این مقاله شرایط و احراز رکن مادی جرم محاربه در مقارنه با فقه امامیه بررسی شده است. نتایج این واکاوی نشان میدهد که متغیر «شرایط جنگی» در تحقق جرایم علیه امنیت ملی که محاربه مصداق بارز آن میباشد موثر است. تحمیل جنگ بستر اخلال در امنیت را تسهیل کرده و هر دو متغیر در مجموع امنیت ملی را تضعیف مینمایند.بنابراین واکاوی رکن مادی جرم محاربه به منظور تطبیق احراز آن در شرایط جنگی و تفکیک دقیق آناز سایر جرایم مشابه نظیر «بغی»، در زمان جنگ ضروری است تا مشخص گردد شرایط حاکم بر کشور در حین جنگ، تحقق برخی از عناصر رکن مادی این جرم از جمله، تبلور نتیجه مجرمانه را تسهیل و معنای بزه دیده جرام را به روشنی تبیین مینماید.
