فقه حکومتی

فقه حکومتی

حکم فقهیِ مواجهه نظامیِ با اقسام رژیمهای متجاوز علیه سرزمین اسلامی؛ با تاکید بر تجاوز رمضان 1447 علیه ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
محقق مرکز تحقیقات فقهی حقوقی قوه قضاییه
چکیده
با آغاز جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران در رمضان ۱۴۴۷ (اسفند ۱۴۰۴)، افزون بر این دو رژیم که بهطور مستقیم به تمامیت ارضی، دریایی و هوایی ایران تجاوز کردند، برخی دولتهای منطقه خلیج فارس و غرب آسیا نیز در شمار مشارکتکنندگان در این تجاوز قرار گرفتند و شماری دیگر نقش معین، تسهیلگر و کمکرسان را ایفا کردند. پارهای از این کشورها در عملیات نظامی به رژیمهای متجاوز یاری رساندند و برخی دیگر با در اختیار گذاشتن خاک، حریم هوایی یا آبهای سرزمینی خود، زمینه تجاوز را فراهم ساختند. افزون بر این، بعضی از دولتهای منطقه در جریان جنگ، از سطح مشارکت و اعانه فراتر رفتند و خود بهطور مستقیم به برخی بخشهای ایران، از جمله مناطق صنعتی و انرژی، تعرض کردند.
بر پایه ادله شرعی و فتاوای فقیهان، نحوه مواجهه نظام اسلامی با این سه دسته از رژیمها ــ مباشران، مشارکتکنندگان و معینان ــ یکسان نیست، بلکه باید متناسب با نوع نقش و میزان دخالت آنان متفاوت باشد. بخش مهمی از این ادله از سیره نبوی در جنگها اخذ شده و از همینرو در منابع تاریخی و روایی شیعه و سنی بازتاب یافته و در فتاوای فقیهان مذاهب اسلامی تأثیری نسبتاً همسو بر جای نهاده است. این مقاله میکوشد با بررسی ادله شرعی و آرای فقهی، الگوی مواجهه نظام اسلامی با این سه دسته از رژیمهای دخیل در تجاوز رمضان ۱۴۴۷ به ایران را تبیین کند و آن را بهمثابه الگویی برای حکمرانی در جنگهای آینده ارائه دهد.
کلیدواژه‌ها