فقه حکومتی

فقه حکومتی

امکان­ سنجی بازنگری در الزام قانونی پوشش، با تکیه بر دوگانه پوشش ایجابی و سلبی اسلام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 سطح 4 فقه و اصول و دکتری فلسفه حقوق. استاد یار دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری
2 دانشجوی دکتری حقوق عمومی دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران
چکیده
پوشش و پوشیدگی همواره استوار بر عوامل فطری، مادی، عقلی و دینی در حیات بشر جریان داشته است و افراد انسانی در خور فرهنگ و عرف خود و به‌منظور تأمین اهدافی، پیوسته دارای پوشش بوده‌اند. دین اسلام نیز نه برای اصل پوشش بلکه برای حدود آن ضوابط خاصی تعیین کرده است. ماده 638 قانون مجازات اسلامی برآمده از فقه امامیه و مبتنی بر اولویت هنجارِ شرع در نظام حقوقی جمهوری اسلامی، به جرم­انگاری و تعیین مجازات برای ارتکاب فعل حرام به­صورت عام و کشف حجاب زنان به­صورت خاص اقدام نموده است. حجاب در این ماده صرفاً به جنبه ایجابی پوشش بانوان اشاره دارد و پوشش­های سلبی اسلام یعنی پوشش­«محرک جنسی»، «مروج فرهنگ بیگانگان»، «جنس مخالف»، «شهرت»، «طلا و ابریشم برای مردان»، «زینت‌های آشکار و نپوشاندن آرایش‌ها»، «تهیه شده از چرمِ غیر مذکی»، «ناقص»، «حرامِ به حکمِ ثانوی» و نیز «پوششِ ملازم با گناه» عمدتاً از نظر دور می­ماند.
پژوهش پیش­رو با بهره ­گیری از مطالعات کتابخانه­ای و اتخاذ رویکرد توصیفی ـ تحلیلی، به این نتیجه رسیده است که اگر بخش­هایی از پوشش سلبی اسلام خارج از مدار الزام قانونی قابل تصور است، می­توان بخش­هایی از پوشش ایجابی اسلام را نیز خارج از مدار الزام قانونی و جرم­انگاری فهم نمود و این داده را در عرصه تقنین و اجرا، اعتبار بخشید
کلیدواژه‌ها